Τα πολύτιμα μέταλλα βρίσκονται σε τροχιά κατάκτησης νέων υψηλών στους ερχόμενους μήνες, με τον άργυρο "έτοιμο" να ξεπεράσει πιθανότατα τον χρυσό, δηλώνει ο κ. Ashraf Laidi, chief market strategist της CMC Markets.
"Η υπόθεση των πολύτιμων μετάλλων δεν περιστρέφεται γύρω από τον πληθωρισμό αλλά γύρω από τις κεντρικές τράπεζες", δηλώνει.
"Τα προγράμματα αγοράς ενεργητικών, που εισήγαγαν η Federal Reserve και η Bank of England τον Μάρτιο 2009, επανενεργοποίησαν τις αγορές μετάλλων και άλλων εμπορευμάτων. Παρά τη θετική εξέλιξη στην απασχόληση Αυγούστου, οι περισσότεροι οικονομολόγοι πιστεύουν ότι η Fed θα κάνει νέες αγορές στη συνέχεια του έτους".
Ο ίδιος θεωρεί ότι τα πολύτιμα μέταλλα θα ευνοηθούν περισσότερο από τα βασικά μέταλλα, όπως ο χαλκός, γιατί αυτά εξαρτώνται λιγότερο από τα κινεζικά οικονομικά δεδομένα.
Επιπλέον, η εποχική ανάλυση δείχνει ότι το δ΄ τρίμηνο παραδοσιακά είναι το καλύτερο για τον χρυσό, καθώς αφενός ολοκληρώνεται ο θερισμός στην Ασία και οι γεωργοί δαπανούν εισόδημα σε χρυσό και αφετέρου είναι η εποχή των γάμων στην Ινδία.
Ο χρυσός πάντα κλέβει την παράσταση από τον άργυρο, ωστόσο ο κ. Laidi σημειώνει ότι ο άργυρος όχι μόνο ακολουθεί τα ράλι στον χρυσό, αλλά συνήθως έχει και καλύτερη εμφάνιση.
Και μάλιστα, μέχρι στιγμής, σε αντίθεση με τον χρυσό, ο άργυρος δεν έχει ακόμη διαρρήξει το υψηλό του 2008, καταλήγει.
euro2day.gr/ftcom_gr
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα FT. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα FT. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Πέμπτη 9 Σεπτεμβρίου 2010
Τετάρτη 8 Σεπτεμβρίου 2010
LEX: Πολιτική επιλογή η ελληνική χρεοκοπία
Η πρώτη καταγεγραμμένη κρατική χρεοκοπία συνέβη στην Ελλάδα. Έγινε τον 4ο αιώνα π.Χ., όταν 10 μέλη της Αθηναϊκής Ναυτικής Συμμαχίας κήρυξαν χρεοκοπία στα δάνεια που είχαν λάβει από το συμμαχικό ταμείο της Δήλου. Πολλοί ακολούθησαν την τύχη που είχαν αυτές οι πόλεις-κράτη. Σύμφωνα με την Credit Suisse, από τον 12ο μέχρι τον 19ο αιώνα, έξι ευρωπαϊκές χώρες κήρυξαν στάση πληρωμών στο εξωτερικό τους χρέους - ορισμένες εξ αυτών περισσότερες από μία φορές. Έκτοτε, είναι δύσκολο να κρατήσει κανείς λογαριασμό.
Παρ' όλα αυτά, η κυρίαρχη άποψη τώρα είναι πως το ενδεχόμενο κρατικής χρεοκοπίας σε μία προηγμένη οικονομία -όπως το θέτουν οι τέσσερις οικονομικοί αναλυτές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου- είναι «ανώφελη, ανεπιθύμητη και απίθανη».
Οι επενδυτές, όμως, δεν είναι και τόσο σίγουροι. Παρά το δίχτυ ασφαλείας των 110 δισ. ευρώ που στηρίζεται από το ΔΝΤ και την Ε.Ε. και τη δυνατότητα πρόσβασης στα 750 δισ. ευρώ του ευρωπαϊκού ταμείου σταθερότητας, το ελληνικό κρατικό χρέος έχει επιτόκιο κατά 9 - 10 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από τις αντίστοιχες γερμανικές δανειακές υποχρεώσεις. Αυτά τα spreads, τα οποία είναι κοντά στα επίπεδα που είχαν καταγραφεί κατά τη διάρκεια της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, υπονοούν ότι το ενδεχόμενο χρεοκοπίας δεν είναι μόνο εφικτό, αλλά και απολύτως πιθανό.
Παρ' όλα αυτά, η κυρίαρχη άποψη τώρα είναι πως το ενδεχόμενο κρατικής χρεοκοπίας σε μία προηγμένη οικονομία -όπως το θέτουν οι τέσσερις οικονομικοί αναλυτές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου- είναι «ανώφελη, ανεπιθύμητη και απίθανη».
Οι επενδυτές, όμως, δεν είναι και τόσο σίγουροι. Παρά το δίχτυ ασφαλείας των 110 δισ. ευρώ που στηρίζεται από το ΔΝΤ και την Ε.Ε. και τη δυνατότητα πρόσβασης στα 750 δισ. ευρώ του ευρωπαϊκού ταμείου σταθερότητας, το ελληνικό κρατικό χρέος έχει επιτόκιο κατά 9 - 10 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από τις αντίστοιχες γερμανικές δανειακές υποχρεώσεις. Αυτά τα spreads, τα οποία είναι κοντά στα επίπεδα που είχαν καταγραφεί κατά τη διάρκεια της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, υπονοούν ότι το ενδεχόμενο χρεοκοπίας δεν είναι μόνο εφικτό, αλλά και απολύτως πιθανό.
Η έκθεση του ΔΝΤ υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση μπορεί να συνεχίσει να εξυπηρετεί τις δανειακές της υποχρεώσεις, εφόσον κατορθώσει να μετατρέψει το μεγάλο δημοσιονομικό της έλλειμμα σε μεγάλο πλεόνασμα. Αυτό είναι αληθές, αλλά δεν είναι απαραιτήτως ρεαλιστικό. Η Ελλάδα έχει δεσμευτεί σε ένα τριετές πρόγραμμα οικονομικής μεταμόρφωσης, με την ατζέντα να περιλαμβάνει ουσιώδεις μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό, στο σύστημα είσπραξης της φορολογίας και στον δημόσιο τομέα.
Το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων είναι υπερβολικά φιλόδοξο. Επιπλέον, περιέχει αρκετούς αόριστους στόχους των οποίων η επίτευξη είναι δύσκολη - καλή τύχη στη χαλιναγώγηση των φανατικών εργατικών σωματείων. Ακόμη κι αν όλα λειτουργήσουν βάσει προσδοκιών, ο λόγος του ελληνικού χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ θα είναι περίπου 150%. Και αυτό το ποσοστό μπορεί να μην είναι διατηρήσιμο. Η χρεοκοπία είναι ανεπιθύμητη. Αλλά είναι μία πολιτική επιλογή, δεν είναι έγκλημα. Ρωτήστε και τους Αρχαίους.
Το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων είναι υπερβολικά φιλόδοξο. Επιπλέον, περιέχει αρκετούς αόριστους στόχους των οποίων η επίτευξη είναι δύσκολη - καλή τύχη στη χαλιναγώγηση των φανατικών εργατικών σωματείων. Ακόμη κι αν όλα λειτουργήσουν βάσει προσδοκιών, ο λόγος του ελληνικού χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ θα είναι περίπου 150%. Και αυτό το ποσοστό μπορεί να μην είναι διατηρήσιμο. Η χρεοκοπία είναι ανεπιθύμητη. Αλλά είναι μία πολιτική επιλογή, δεν είναι έγκλημα. Ρωτήστε και τους Αρχαίους.
"Ζωντανεύει" ο διατραπεζικός δανεισμός
Richard Milne (Λονδίνο)
Ο διατραπεζικός δανεισμός αυξήθηκε στις αρχές του έτους για πρώτη φορά μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers σε μια ένδειξη ότι λήγει η ανατροπή της οικονομικής παγκοσμιοποίησης, που εκδηλωνόταν επί δύο χρόνια.
Οι τράπεζες με διεθνείς δραστηριότητες αύξησαν τον δανεισμό εκτός των εθνικών ορίων τους κατά 700 δισ. δολ. ή 2,1%, στα 33.400 δισ. δολ. στο α΄ τρίμηνο του έτους, σύμφωνα με τα μεγέθη που ανακοίνωσε η Bank for International Settlements, η κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών, όπως αποκαλείται.
Η κάθετη πτώση στον διεθνή δανεισμό στις αγορές, μετά την κρίση του φθινοπώρου του 2008, προκάλεσε ανησυχίες για την οικονομική παγκοσμιοποίηση, καθώς οι τράπεζες σε όλο τον δανεισμό έκοβαν τις παγκόσμιες πιστώσεις και επικεντρώνονταν μόνο στις εθνικές τους αγορές.
"Η αποκατάσταση των ισολογισμών στο παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα εξακολουθεί", δήλωσε ο κ. Huw van Steenis, τραπεζικός αναλυτής στη Morgan Stanley. "Το κύριο χαρακτηριστικό του α΄ εξαμήνου του έτους ήταν η πιστωτική ανάκαμψη στη βόρεια Ευρώπη και στις ΗΠΑ".
Η ανάκαμψη στον διακρατικό διατραπεζικό δανεισμό είναι η πρώτη αύξηση που εμφανίζεται στα στοιχεία της BIS από το γ΄ τρίμηνο 2008, όταν κατέρρευσε η Lehman, και οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κατακόρυφη αύξηση του ξένου δανεισμού προς τη Βρετανία και τις αναδυόμενες αγορές.
Ειδικά για τις δεύτερες, παρατηρήθηκε επέκταση της τάξης των 113 δισ. δολ., που ήταν ισχυρότερη από την άνοδο των προηγούμενων εννέα μηνών. Ο ξένος δανεισμός προς την Κίνα αυξήθηκε σχεδόν 25% ή 42 δισ. δολ., ενώ μεγάλες αυξήσεις παρατηρήθηκαν προς την Ινδία, την Ταϊβάν και την Ινδονησία.
Επιπλέον, τα ξένα δάνεια προς Βρετανούς πολίτες αυξήθηκαν κατά 217 δισ. δολ. ή 3,5%, καθώς οι ξένες τράπεζες συμπλήρωσαν το κενό που άφησε η συρρίκνωση των ισολογισμών των εγχώριων οίκων.
Ο εγχώριος δανεισμός παρέμεινε υποτονικός τους τελευταίους μήνες στις περισσότερες δυτικές οικονομίες, με εξαίρεση τη Γαλλία. Ο ξένος δανεισμός προς την ευρωζώνη και την ανατολική Ευρώπη συνέχισε να μειώνεται, ενώ αυξήθηκε προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αυτή πάντως η τελευταία τάση πιθανόν να οφείλεται στις αλλαγές στους λογιστικούς κανόνες που εισήχθησαν τον Ιανουάριο και υποχρέωσαν πολλές αμερικανικές τράπεζες να επαναφέρουν εκτός ισολογισμού ενεργητικά στα βιβλία τους.
euro2day.gr
Ο διατραπεζικός δανεισμός αυξήθηκε στις αρχές του έτους για πρώτη φορά μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers σε μια ένδειξη ότι λήγει η ανατροπή της οικονομικής παγκοσμιοποίησης, που εκδηλωνόταν επί δύο χρόνια.
Οι τράπεζες με διεθνείς δραστηριότητες αύξησαν τον δανεισμό εκτός των εθνικών ορίων τους κατά 700 δισ. δολ. ή 2,1%, στα 33.400 δισ. δολ. στο α΄ τρίμηνο του έτους, σύμφωνα με τα μεγέθη που ανακοίνωσε η Bank for International Settlements, η κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών, όπως αποκαλείται.
Η κάθετη πτώση στον διεθνή δανεισμό στις αγορές, μετά την κρίση του φθινοπώρου του 2008, προκάλεσε ανησυχίες για την οικονομική παγκοσμιοποίηση, καθώς οι τράπεζες σε όλο τον δανεισμό έκοβαν τις παγκόσμιες πιστώσεις και επικεντρώνονταν μόνο στις εθνικές τους αγορές.
"Η αποκατάσταση των ισολογισμών στο παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα εξακολουθεί", δήλωσε ο κ. Huw van Steenis, τραπεζικός αναλυτής στη Morgan Stanley. "Το κύριο χαρακτηριστικό του α΄ εξαμήνου του έτους ήταν η πιστωτική ανάκαμψη στη βόρεια Ευρώπη και στις ΗΠΑ".
Η ανάκαμψη στον διακρατικό διατραπεζικό δανεισμό είναι η πρώτη αύξηση που εμφανίζεται στα στοιχεία της BIS από το γ΄ τρίμηνο 2008, όταν κατέρρευσε η Lehman, και οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κατακόρυφη αύξηση του ξένου δανεισμού προς τη Βρετανία και τις αναδυόμενες αγορές.
Ειδικά για τις δεύτερες, παρατηρήθηκε επέκταση της τάξης των 113 δισ. δολ., που ήταν ισχυρότερη από την άνοδο των προηγούμενων εννέα μηνών. Ο ξένος δανεισμός προς την Κίνα αυξήθηκε σχεδόν 25% ή 42 δισ. δολ., ενώ μεγάλες αυξήσεις παρατηρήθηκαν προς την Ινδία, την Ταϊβάν και την Ινδονησία.
Επιπλέον, τα ξένα δάνεια προς Βρετανούς πολίτες αυξήθηκαν κατά 217 δισ. δολ. ή 3,5%, καθώς οι ξένες τράπεζες συμπλήρωσαν το κενό που άφησε η συρρίκνωση των ισολογισμών των εγχώριων οίκων.
Ο εγχώριος δανεισμός παρέμεινε υποτονικός τους τελευταίους μήνες στις περισσότερες δυτικές οικονομίες, με εξαίρεση τη Γαλλία. Ο ξένος δανεισμός προς την ευρωζώνη και την ανατολική Ευρώπη συνέχισε να μειώνεται, ενώ αυξήθηκε προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αυτή πάντως η τελευταία τάση πιθανόν να οφείλεται στις αλλαγές στους λογιστικούς κανόνες που εισήχθησαν τον Ιανουάριο και υποχρέωσαν πολλές αμερικανικές τράπεζες να επαναφέρουν εκτός ισολογισμού ενεργητικά στα βιβλία τους.
euro2day.gr
Οι FT περί του ευρωπαϊκού αξιόχρεου...
By Wolfgang Münchau
Δημοσιεύθηκε: 08:06 - 07/09/10
Ενώ οι Ευρωπαίοι πανηγυρίζουν τη λήξη της κρίσης, κάτι περίεργο συμβαίνει στις αγορές ομολόγων. Το spread ανάμεσα στα yields των 10ετών ομολόγων των περιφερειακών κρατών της ευρωζώνης και της Γερμανίας αυξάνεται ανησυχητικά και βρίσκεται στα επίπεδα όπου κινούνταν λίγες μέρες πριν αποφασίσει η Ε.Ε. να δημιουργήσει το ταμείο διάσωσης, τον Μάιο.
Την Παρασκευή τα spreads ήταν 3,4% για την Ιρλανδία, 9,4% για την Ελλάδα, 3,4% για την Πορτογαλία και 1,7% για την Ισπανία. Το γερμανικό yield βρίσκεται σκανδαλωδώς χαμηλά στο 2,3%. Οι αγορές δείχνουν να θεωρούν τη Γερμανία παράδειγμα αρετής, σταθερότητας και καλής διαχείρισης και δεν απαιτούν σχεδόν καμία απόδοση από την επένδυσή τους. Αν επέστρεφαν οι αγορές ομολόγων σε ομαλή κατάσταση και τα spreads επέμεναν, η περιφερειακή Ευρώπη υπό αυτές τις συνθήκες ίσως βρισκόταν φορτωμένη με αβάσταχτα βάρη από τα επιτόκια στην αγορά.
Αυτή η παρατήρηση εγείρει αυτόματα το ερώτημα αν μπορούν να διατηρήσουν ορισμένες χώρες το αξιόχρεό τους υπό ένα τέτοιο σενάριο. Το αξιόχρεο καθορίζεται από τη δυνατότητα βιώσιμης χρηματοδότησης του χρέους και προσδιορίζεται τόσο από τον όγκο του χρέους όσο και από το μελλοντικό έσοδο για την αποπληρωμή του.
Η Ισπανία είναι προφανώς εντάξει για την ώρα. Το χρέος ιδιωτικού και δημόσιου τομέα της Πορτογαλίας βρίσκεται αρκετά πάνω από το 200% του ΑΕΠ. Στην Ιρλανδία το βασικό πρόβλημα είναι ο τραπεζικός κλάδος...
Στην Ελλάδα το πρόγραμμα προσαρμογής οδεύει καλά - πολύ καλύτερα απ’ όσο μπορούσε να ελπίζει κάποιος. Κάποιοι άνθρωποι με τους οποίους μιλώ και εμπλέκονται άμεσα στις διαδικασίες μιλούν με ευφορία σχεδόν όταν δίνουν εύσημα στην κυβερνητική προσέγγιση της κρίσης. Και προσωπικά παίρνω στα σοβαρά τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης, ειδικά όσον αφορά στη δημοσιονομική προσαρμογή.
Είμαι λιγότερο αισιόδοξος για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Αλλά ακόμη κι αν εκφράσω επιφυλακτικά αισιόδοξη εκτίμηση για τις μεταρρυθμίσεις αυτές στην Ελλάδα, το αξιόχρεο δεν εξασφαλίζεται. Δεν έχω επίσης δει ρεαλιστική εκτίμηση για μια τροχιά που καταλήγει σε σταθεροποίηση του χρέους ως ποσοστό του ελληνικού ΑΕΠ σε βιώσιμα επίπεδα. Αντίθετα, οι αισιόδοξοι δείχνουν να αναφέρονται σε κάποιον "τζόκερ" θεαματικής ανάπτυξης στο μέλλον, χωρίς να προσδιορίζουν από πού θα έρθει αυτή η ανάπτυξη.
Οι διεθνείς δείκτες δείχνουν ανάκαμψη από την ύφεση του 2009, αλλά με τίποτα δεν διασφαλίζουν βιώσιμη ανάκαμψη. Για να εξασφαλιστεί το αξιόχρεο της ευρωπαϊκής περιφέρειας δεν αρκούν λίγα τρίμηνα ανάκαμψης, χρειάζεται ολόκληρη δεκαετία. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς χώρες που ακόμη αναρρώνουν από την κρίση θα μπορούσαν να δώσουν τόση ανάπτυξη.
Μπορούμε είτε να κρύψουμε το κεφάλι μας στην άμμο είτε να προετοιμαστούμε για το αναπόφευκτο: για την ημέρα όπου κάποιο κράτος της ευρωζώνης είτε θα κηρύξει χρεοστάσιο είτε θα υποχρεωθεί σε αναδιοργάνωση χρέους. Πρέπει όχι μόνο να το αποδεχτούμε αλλά και να κάνουμε τις θεσμικές προετοιμασίες για ένα ελεγχόμενο χρεοστάσιο. Γιατί θα συμβεί.
Πρέπει να βάλουμε στον υπολογισμό και τον εξής παράγοντα: Το αισιόδοξο σενάριο είναι ότι οι ποικίλες "φούσκες" έχουν ήδη αυτοδιορθωθεί, αλλά αυτό είναι πιθανόν να μην ισχύει. Σε καιρούς περίεργους, όπως οι σημερινοί που διανύουμε, τα στατιστικά για τους όγκους πωλήσεων και τα αποθέματα δίνουν πιο ακριβή εικόνα για τις πραγματικές συνθήκες στην αγορά απ’ ό,τι οι τιμές.
Στην περιφερειακή Ευρώπη αυτό που ισχύει είναι ιδιαίτερα χαμηλοί τζίροι και μαζικά ογκώδη αποθέματα. Στις περισσότερες χώρες οι πραγματικές τιμές των ακινήτων δεν αλλάζουν και πολύ μέσα σε μεγάλες περιόδους. Στις ΗΠΑ είναι σχεδόν σταθερές επί 100 χρόνια, στη Γερμανία δεν έχουν αυξηθεί από το 1950. Αν δούμε τη μακροχρόνια τροχιά των πραγματικών τιμών ακινήτων στην ευρωπαϊκή περιφέρεια, το συμπέρασμα είναι ότι δεν έχουν ακόμη υποχωρήσει οι τιμές.
Όταν λοιπόν προσπαθούμε να αποτιμήσουμε τη μακροχρόνια πορεία του ελληνικού προγράμματος προσαρμογής ή την τύχη της ιρλανδικής οικονομίας ή της περιφερειακής Ευρώπης γενικότερα, πρέπει να συνυπολογίσουμε τη δυνητικά τοξική δυναμική των συγκριτικά υψηλών επιτοκίων στην αγορά και περαιτέρω πτώσεις στις τιμές παγίων ενεργητικών. Ναι, είναι πιθανόν η Ελλάδα να ξεπεράσει την κρίση και να αποπληρώσει όλα τα χρέη της. Αλλά είναι πολύ πιο πιθανό κάποια τμήματα της περιφερειακής Ευρώπης στο τέλος να αποπληρώσουν τμήμα μόνο των χρεών τους. Αυτό είναι που μας λένε τα spreads των ομολόγων - και πιστεύω ότι μας το λένε σωστά.
Euro2day.gr
Δημοσιεύθηκε: 08:06 - 07/09/10
Ενώ οι Ευρωπαίοι πανηγυρίζουν τη λήξη της κρίσης, κάτι περίεργο συμβαίνει στις αγορές ομολόγων. Το spread ανάμεσα στα yields των 10ετών ομολόγων των περιφερειακών κρατών της ευρωζώνης και της Γερμανίας αυξάνεται ανησυχητικά και βρίσκεται στα επίπεδα όπου κινούνταν λίγες μέρες πριν αποφασίσει η Ε.Ε. να δημιουργήσει το ταμείο διάσωσης, τον Μάιο.
Την Παρασκευή τα spreads ήταν 3,4% για την Ιρλανδία, 9,4% για την Ελλάδα, 3,4% για την Πορτογαλία και 1,7% για την Ισπανία. Το γερμανικό yield βρίσκεται σκανδαλωδώς χαμηλά στο 2,3%. Οι αγορές δείχνουν να θεωρούν τη Γερμανία παράδειγμα αρετής, σταθερότητας και καλής διαχείρισης και δεν απαιτούν σχεδόν καμία απόδοση από την επένδυσή τους. Αν επέστρεφαν οι αγορές ομολόγων σε ομαλή κατάσταση και τα spreads επέμεναν, η περιφερειακή Ευρώπη υπό αυτές τις συνθήκες ίσως βρισκόταν φορτωμένη με αβάσταχτα βάρη από τα επιτόκια στην αγορά.
Αυτή η παρατήρηση εγείρει αυτόματα το ερώτημα αν μπορούν να διατηρήσουν ορισμένες χώρες το αξιόχρεό τους υπό ένα τέτοιο σενάριο. Το αξιόχρεο καθορίζεται από τη δυνατότητα βιώσιμης χρηματοδότησης του χρέους και προσδιορίζεται τόσο από τον όγκο του χρέους όσο και από το μελλοντικό έσοδο για την αποπληρωμή του.
Η Ισπανία είναι προφανώς εντάξει για την ώρα. Το χρέος ιδιωτικού και δημόσιου τομέα της Πορτογαλίας βρίσκεται αρκετά πάνω από το 200% του ΑΕΠ. Στην Ιρλανδία το βασικό πρόβλημα είναι ο τραπεζικός κλάδος...
Στην Ελλάδα το πρόγραμμα προσαρμογής οδεύει καλά - πολύ καλύτερα απ’ όσο μπορούσε να ελπίζει κάποιος. Κάποιοι άνθρωποι με τους οποίους μιλώ και εμπλέκονται άμεσα στις διαδικασίες μιλούν με ευφορία σχεδόν όταν δίνουν εύσημα στην κυβερνητική προσέγγιση της κρίσης. Και προσωπικά παίρνω στα σοβαρά τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης, ειδικά όσον αφορά στη δημοσιονομική προσαρμογή.
Είμαι λιγότερο αισιόδοξος για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Αλλά ακόμη κι αν εκφράσω επιφυλακτικά αισιόδοξη εκτίμηση για τις μεταρρυθμίσεις αυτές στην Ελλάδα, το αξιόχρεο δεν εξασφαλίζεται. Δεν έχω επίσης δει ρεαλιστική εκτίμηση για μια τροχιά που καταλήγει σε σταθεροποίηση του χρέους ως ποσοστό του ελληνικού ΑΕΠ σε βιώσιμα επίπεδα. Αντίθετα, οι αισιόδοξοι δείχνουν να αναφέρονται σε κάποιον "τζόκερ" θεαματικής ανάπτυξης στο μέλλον, χωρίς να προσδιορίζουν από πού θα έρθει αυτή η ανάπτυξη.
Οι διεθνείς δείκτες δείχνουν ανάκαμψη από την ύφεση του 2009, αλλά με τίποτα δεν διασφαλίζουν βιώσιμη ανάκαμψη. Για να εξασφαλιστεί το αξιόχρεο της ευρωπαϊκής περιφέρειας δεν αρκούν λίγα τρίμηνα ανάκαμψης, χρειάζεται ολόκληρη δεκαετία. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς χώρες που ακόμη αναρρώνουν από την κρίση θα μπορούσαν να δώσουν τόση ανάπτυξη.
Μπορούμε είτε να κρύψουμε το κεφάλι μας στην άμμο είτε να προετοιμαστούμε για το αναπόφευκτο: για την ημέρα όπου κάποιο κράτος της ευρωζώνης είτε θα κηρύξει χρεοστάσιο είτε θα υποχρεωθεί σε αναδιοργάνωση χρέους. Πρέπει όχι μόνο να το αποδεχτούμε αλλά και να κάνουμε τις θεσμικές προετοιμασίες για ένα ελεγχόμενο χρεοστάσιο. Γιατί θα συμβεί.
Πρέπει να βάλουμε στον υπολογισμό και τον εξής παράγοντα: Το αισιόδοξο σενάριο είναι ότι οι ποικίλες "φούσκες" έχουν ήδη αυτοδιορθωθεί, αλλά αυτό είναι πιθανόν να μην ισχύει. Σε καιρούς περίεργους, όπως οι σημερινοί που διανύουμε, τα στατιστικά για τους όγκους πωλήσεων και τα αποθέματα δίνουν πιο ακριβή εικόνα για τις πραγματικές συνθήκες στην αγορά απ’ ό,τι οι τιμές.
Στην περιφερειακή Ευρώπη αυτό που ισχύει είναι ιδιαίτερα χαμηλοί τζίροι και μαζικά ογκώδη αποθέματα. Στις περισσότερες χώρες οι πραγματικές τιμές των ακινήτων δεν αλλάζουν και πολύ μέσα σε μεγάλες περιόδους. Στις ΗΠΑ είναι σχεδόν σταθερές επί 100 χρόνια, στη Γερμανία δεν έχουν αυξηθεί από το 1950. Αν δούμε τη μακροχρόνια τροχιά των πραγματικών τιμών ακινήτων στην ευρωπαϊκή περιφέρεια, το συμπέρασμα είναι ότι δεν έχουν ακόμη υποχωρήσει οι τιμές.
Όταν λοιπόν προσπαθούμε να αποτιμήσουμε τη μακροχρόνια πορεία του ελληνικού προγράμματος προσαρμογής ή την τύχη της ιρλανδικής οικονομίας ή της περιφερειακής Ευρώπης γενικότερα, πρέπει να συνυπολογίσουμε τη δυνητικά τοξική δυναμική των συγκριτικά υψηλών επιτοκίων στην αγορά και περαιτέρω πτώσεις στις τιμές παγίων ενεργητικών. Ναι, είναι πιθανόν η Ελλάδα να ξεπεράσει την κρίση και να αποπληρώσει όλα τα χρέη της. Αλλά είναι πολύ πιο πιθανό κάποια τμήματα της περιφερειακής Ευρώπης στο τέλος να αποπληρώσουν τμήμα μόνο των χρεών τους. Αυτό είναι που μας λένε τα spreads των ομολόγων - και πιστεύω ότι μας το λένε σωστά.
Euro2day.gr
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)